Xét nghiệm CMV: Tầm quan trọng trong chẩn đoán bệnh nhiễm trùng

Xét nghiệm CMV (Cytomegalovirus) đóng vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán và điều trị các bệnh lý liên quan đến virus này. Việc phát hiện sớm thông qua xét nghiệm CMV giúp các bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị hiệu quả, đồng thời giảm thiểu nguy cơ biến chứng nghiêm trọng cho người bệnh.

• Vị trí của phổi, các bệnh thường gặp và cách phòng ngừa
• Bà bầu có dùng miếng dán Salonpas được không?

Trong bối cảnh y học ngày càng phát triển, hiểu rõ về xét nghiệm CMV không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc y tế cho cộng đồng. Trong bài viết này, được Cô Nguyễn Thị Trúc Li – Giảng viên Cao đẳng Y Dược TPHCM chia sẻ Xét nghiệm CMV: Tầm quan trọng trong chẩn đoán bệnh nhiễm trùng

1. Tác nhân gây bệnh Cytomegalovirus

Cytomegalovirus (CMV) là một loại virus thuộc họ Herpesviridae, cùng nhóm với các virus gây bệnh thủy đậu, mụn rộp (herpes simplex), và Epstein-Barr (virus gây bệnh tăng bạch cầu đơn nhân nhiễm khuẩn). CMV là một tác nhân gây bệnh phổ biến và có khả năng lây nhiễm ở người. Một khi xâm nhập vào cơ thể, virus này có thể tồn tại suốt đời trong trạng thái tiềm ẩn, và có thể được kích hoạt lại khi hệ miễn dịch bị suy yếu.

Virus CMV lây truyền qua nhiều con đường khác nhau, bao gồm tiếp xúc với dịch cơ thể nhiễm virus như nước bọt, nước tiểu, máu, tinh dịch, hoặc sữa mẹ. Đối với phụ nữ mang thai, CMV có thể truyền từ mẹ sang thai nhi, gây ra các biến chứng nghiêm trọng cho thai nhi, chẳng hạn như dị tật bẩm sinh, suy giảm thính lực, hoặc các vấn đề về phát triển thần kinh.

Ở người khỏe mạnh, nhiễm CMV thường không gây ra triệu chứng rõ rệt hoặc chỉ biểu hiện các triệu chứng nhẹ, tương tự như cúm. Tuy nhiên, ở những người có hệ miễn dịch suy yếu, chẳng hạn như bệnh nhân HIV/AIDS, người ghép tạng hoặc người đang điều trị hóa trị liệu, CMV có thể gây ra các bệnh nghiêm trọng như viêm phổi, viêm gan, viêm võng mạc, hoặc các vấn đề về thần kinh.

2. Xét nghiệm CMV giúp chẩn đoán bệnh gì?

Xét nghiệm CMV (Cytomegalovirus) được sử dụng để chẩn đoán một loạt các bệnh và tình trạng liên quan đến nhiễm trùng CMV, đặc biệt là ở những người có nguy cơ cao. Dưới đây là một số bệnh và tình trạng mà xét nghiệm CMV có thể giúp chẩn đoán:

Nhiễm trùng bẩm sinh CMV (Congenital CMV Infection): Xét nghiệm CMV rất quan trọng để chẩn đoán nhiễm trùng ở thai nhi hoặc trẻ sơ sinh, đặc biệt nếu mẹ bị nhiễm CMV trong thai kỳ. Nhiễm CMV bẩm sinh có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như suy giảm thính lực, chậm phát triển, hoặc các dị tật bẩm sinh khác.

Nhiễm trùng CMV cấp tính hoặc tái phát: Xét nghiệm CMV giúp xác định xem một người có đang bị nhiễm CMV cấp tính hay không, hoặc nếu virus đã tái kích hoạt trong cơ thể, đặc biệt ở những người có hệ miễn dịch suy yếu.

Bệnh CMV ở người suy giảm miễn dịch: Ở những bệnh nhân có hệ miễn dịch suy yếu, như người nhiễm HIV/AIDS, người ghép tạng, hoặc người đang điều trị hóa trị, xét nghiệm CMV có thể giúp chẩn đoán các bệnh liên quan như viêm phổi, viêm võng mạc, viêm gan, hoặc viêm não do CMV.

Giám sát sau ghép tạng: Sau khi ghép tạng, bệnh nhân thường phải sử dụng thuốc ức chế miễn dịch, làm tăng nguy cơ nhiễm CMV. Xét nghiệm CMV giúp giám sát và phòng ngừa sự phát triển của bệnh CMV ở những bệnh nhân này.

Chẩn đoán nhiễm trùng CMV ở phụ nữ mang thai: Xét nghiệm CMV được thực hiện để kiểm tra xem phụ nữ mang thai có bị nhiễm CMV hay không, nhằm đánh giá nguy cơ lây nhiễm sang thai nhi.

Theo dõi đáp ứng điều trị CMV: Xét nghiệm này cũng được sử dụng để theo dõi hiệu quả của điều trị kháng virus ở những bệnh nhân nhiễm CMV, đảm bảo rằng virus được kiểm soát tốt.

Việc xác định sự hiện diện của CMV thông qua xét nghiệm là rất quan trọng trong quản lý và điều trị các bệnh lý liên quan, đặc biệt ở những nhóm người dễ bị tổn thương.

3. Đối tượng nên xét nghiệm CMV

Chia sẻ thêm với sinh viên Cao đẳng Điều dưỡng cô Li lưu ý rằng – Xét nghiệm CMV (Cytomegalovirus) thường được khuyến nghị cho các nhóm đối tượng sau đây:

Phụ nữ mang thai hoặc đang có kế hoạch mang thai:

Phụ nữ mang thai có nguy cơ lây nhiễm CMV sang thai nhi, dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như dị tật bẩm sinh, suy giảm thính lực, hoặc các vấn đề về phát triển thần kinh ở trẻ. Xét nghiệm CMV giúp xác định tình trạng nhiễm trùng và đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời.

Trẻ sơ sinh có dấu hiệu nhiễm trùng CMV:

Trẻ sơ sinh có các dấu hiệu như vàng da kéo dài, kích thước đầu nhỏ, co giật, hoặc các vấn đề về thính lực, nên được xét nghiệm CMV để chẩn đoán sớm và điều trị.

Người có hệ miễn dịch suy yếu:

Những người bị suy giảm miễn dịch, chẳng hạn như bệnh nhân HIV/AIDS, người ghép tạng, người đang điều trị hóa trị liệu hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch, có nguy cơ cao bị nhiễm CMV hoặc tái phát nhiễm trùng CMV. Xét nghiệm giúp giám sát và điều trị kịp thời để ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng.

Bệnh nhân chuẩn bị ghép tạng hoặc ghép tế bào gốc:

Trước khi thực hiện ghép tạng hoặc ghép tế bào gốc, bệnh nhân thường được xét nghiệm CMV để đánh giá tình trạng nhiễm trùng, từ đó lập kế hoạch phòng ngừa và điều trị sau ghép.

Người có triệu chứng nghi ngờ nhiễm CMV:

Những người có các triệu chứng như sốt kéo dài, mệt mỏi, viêm họng, hoặc viêm phổi không rõ nguyên nhân, đặc biệt nếu có yếu tố nguy cơ cao, nên được xét nghiệm để xác định CMV là nguyên nhân gây bệnh.

Trẻ em và người lớn có tiếp xúc gần với người bị nhiễm CMV:

Đặc biệt là trong môi trường y tế hoặc trường học, nếu có sự bùng phát nhiễm trùng CMV, những người tiếp xúc gần với người bệnh cũng cần được xét nghiệm để phát hiện và quản lý kịp thời.

Xét nghiệm CMV là công cụ quan trọng để bảo vệ sức khỏe cho các đối tượng có nguy cơ cao, giúp phát hiện sớm và điều trị kịp thời, ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng liên quan đến virus này.

Nguồn: Tin y tế – Trường Cao đẳng Y dược Pasteur