Panthenol là gì? Những điều bạn cần biết khi sử dụng thành phần này

Một sản phẩm kem bôi ngoài da Panthenol

1. Tổng quan về Panthenol

Panthenol, còn gọi là tiền vitamin B5, là một chất dễ oxy hóa, có thể chuyển hóa thành acid pantothenic. Ngày nay, Panthenol đóng vai trò quan trọng trong nhiều loại thuốc, bao gồm:

Panthenol Acid: Được sản xuất dưới dạng viên nén, hàm lượng từ 50 – 500mg và dạng viên nén giải phóng chậm với liều 500 – 1000mg.

Calci Pantothenat: Chủ yếu được bào chế dưới dạng viên nén, hàm lượng từ 10 – 545mg.

Dexpanthenol: Có nhiều dạng, bao gồm viên nén 100mg, dung dịch tiêm 250mg/ml, kem bôi ngoài da 2%, thuốc xịt, gel nhỏ mắt 5%, dung dịch truyền tĩnh mạch và kem bôi ngoài da D-Panthenol.

Các loại thuốc dạng kem bôi chứa Panthenol thường được sử dụng rộng rãi trong điều trị các bệnh lý da liễu. Ngoài dạng kem bôi ngoài da, Panthenol còn có nhiều dạng bào chế khác. Mỗi loại sẽ có liều dùng và cách sử dụng riêng biệt.

2. Công dụng của Panthenol

Công dụng của Panthenol phụ thuộc vào từng dạng bào chế cụ thể. Ban cố vấn truyền thông Cao đẳng Y Dược TPHCM – trường Cao đẳng Y Dược Pasteur cập nhật và chia sẻ cụ thể:

Panthenol dạng uống: Hỗ trợ điều trị viêm dây thần kinh ngoại biên, viêm lưỡi, co cứng chân thường gặp ở phụ nữ mang thai hoặc người cai nghiện rượu, cũng như triệu chứng nóng rát ở vùng chân.

Panthenol dạng gel: Giúp làm giảm tổn thương giác mạc cho những người thường xuyên đeo kính áp tròng. Ngoài ra, gel còn hỗ trợ điều trị tổn thương giác mạc do vi khuẩn, virus và nấm.

Panthenol dạng kem bôi ngoài da: Giúp làm giảm tổn thương do bỏng, phỏng nắng và vết trầy xước. Kem chứa Panthenol còn có khả năng làm dịu da khô và nứt nẻ. Sản phẩm này thường được sử dụng cho phụ nữ mang thai để chăm sóc da và trẻ em bị tổn thương da do sử dụng tã bỉm gây mẩn đỏ, xây xát.

Panthenol dạng tiêm: Thường được chỉ định sau phẫu thuật bụng để hạn chế tình trạng liệt ruột. Ngoài ra, dạng dung dịch này cũng hỗ trợ phục hồi nhu động ruột sau phẫu thuật và nhiều tác dụng khác.

Panthenol dạng xịt: Giúp làm dịu tổn thương da và niêm mạc. Sản phẩm dạng xịt chứa Panthenol có tác dụng hỗ trợ làm lành các vết thương do trầy xước, bỏng, cháy nắng, da nứt nẻ, và một số vấn đề ngoài da khác.

3. Chỉ định và chống chỉ định khi sử dụng Panthenol

3.1. Chỉ định khi sử dụng Panthenol

Tùy thuộc vào dạng bào chế, từng loại thuốc chứa Panthenol sẽ được chỉ định cho những trường hợp cụ thể. Ví dụ, với dạng kem bôi ngoài da Panthenol, các trường hợp có thể sử dụng bao gồm:

Điều trị tổn thương da như bỏng, cháy nắng và trầy xước.

Phòng ngừa và điều trị tình trạng da khô, nứt nẻ.

Hỗ trợ chăm sóc da vùng vú cho phụ nữ đang cho con bú, giảm tình trạng rạn da trong thời kỳ mang bầu.

Chăm sóc da cho trẻ em thường xuyên sử dụng tã bỉm.

Người bị cháy nắng có thể sử dụng kem Panthenol

3.2. Chống chỉ định khi sử dụng Panthenol

Các trường hợp chống chỉ định bao gồm những người dị ứng với bất kỳ thành phần nào có trong sản phẩm chứa Panthenol. Khi sử dụng dạng xịt, tuyệt đối không xịt vào mắt, mũi và họng.

Đối với phụ nữ đang cho con bú, lớp Panthenol thoa lên vùng da vú cần phải được lau sạch trước khi cho con bú.

4. Liều dùng và cách sử dụng Panthenol

4.1. Liều dùng

4.1.1. Đối với người trưởng thành

Đường uống: Liều khuyến cáo từ 5 đến 10mg Acid Pantothenic mỗi ngày.

Đường tiêm: Liều khởi đầu tiêm bắp từ 250mg đến 500mg. Sau khoảng 2 giờ, có thể tiêm nhắc lại hoặc bổ sung 1 liều sau 4 đến 12 giờ nếu cần.

Đường truyền tĩnh mạch chậm: Khoảng 500mg. Nếu triệu chứng chướng bụng hay liệt ruột không giảm, bác sĩ có thể điều chỉnh phương pháp điều trị.

Đường bôi tại chỗ: Sử dụng kem Panthenol 2%. Có thể bôi từ 1 đến 2 lần mỗi ngày hoặc nhiều hơn tùy vào tình trạng tổn thương và theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Dạng gel nhỏ mắt: Nhỏ khoảng 4 lần mỗi ngày, ưu tiên nhỏ trước khi đi ngủ.

4.1.2. Đối với trẻ em

Khi sử dụng Panthenol cho trẻ em, nên tham khảo ý kiến bác sĩ. Liều lượng cho trẻ nhỏ thường được tính dựa trên cân nặng.

4.2. Cách dùng

Cách sử dụng Panthenol phụ thuộc vào từng dạng bào chế cụ thể:

Acid Pantothenic và Calci Pantothenat: Sử dụng qua đường uống.

Panthenol dạng dung dịch tiêm, truyền: Tiêm bắp hoặc truyền tĩnh mạch chậm.

Panthenol dạng kem: Dùng để bôi ngoài da.

Panthenol dạng gel: Thường dùng để nhỏ mắt.

Panthenol dạng xịt: Xịt ngoài da, nhớ lắc đều bình trước khi xịt.

Lưu ý rằng các hướng dẫn về liều lượng và cách sử dụng trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo. Nếu chưa có tư vấn cụ thể từ bác sĩ, không nên tự ý sử dụng các sản phẩm chứa Panthenol.

5. Tác dụng phụ của Panthenol

Các tác dụng phụ phổ biến nhất khi sử dụng Panthenol bao gồm cảm giác kim châm trên da, mẩn đỏ và dễ bị kích ứng. Trong một số trường hợp, người dùng có thể gặp phải các triệu chứng như chóng mặt, ngứa ngáy, sưng tấy hoặc khó thở.

Nếu các triệu chứng này không thuyên giảm hoặc trở nên nghiêm trọng hơn, bạn nên liên hệ với bác sĩ để được tư vấn về cách xử lý hoặc tìm đến cơ sở y tế để nhận trợ giúp kịp thời.

Đôi khi Panthenol sẽ gây tình trạng nổi mẩn đỏ, ngứa da

6. Lưu ý khi sử dụng thuốc Panthenol

Panthenol hiện có nhiều dạng bào chế khác nhau, và mỗi dạng yêu cầu cách sử dụng riêng. Trước khi dùng bất kỳ loại thuốc Panthenol nào, bạn nên lưu ý một số nguyên tắc. Dược sĩ, Nguyễn Hồng Diễm – Giảng viên tại Cao đẳng Dược TPHCM cho biết:

Tránh sử dụng dạng tiêm: Những người đang điều trị tắc ruột cơ học tuyệt đối không được dùng Panthenol ở dạng tiêm.

Cẩn trọng với bệnh hen suyễn: Những ai bị hen hoặc các bệnh lý liên quan đến phế quản phổi cần thận trọng khi sử dụng Panthenol, vì hoạt chất này có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện cơn hen.

Người dễ chảy máu: Những người có tình trạng dễ chảy máu hoặc bệnh lý về máu không nên sử dụng Panthenol trong thời gian dài.

Tránh tiếp xúc với mắt: Đối với các dạng Panthenol không phải gel, bạn tuyệt đối không để thuốc tiếp xúc với mắt.

Cung cấp thông tin đầy đủ cho bác sĩ: Hãy liệt kê tất cả các loại thuốc, thực phẩm chức năng hoặc thảo dược mà bạn đang sử dụng để bác sĩ có thông tin đầy đủ trước khi kê đơn Panthenol.

Mặc dù Panthenol là thành phần phổ biến trong nhiều loại thuốc có sẵn trên thị trường, bạn không nên tự ý sử dụng bất kỳ loại thuốc nào, kể cả những thuốc chứa Panthenol, nếu chưa tham khảo ý kiến bác sĩ.

Nguồn: Tin y tế – Trường Cao đẳng Y dược Pasteur