Viêm khớp gout: Những yếu tố gây bệnh có thể phòng ngừa hiệu quả

Gout là nỗi lo của nhiều người, không phân biệt tuổi tác. Chế độ ăn uống và sinh hoạt kém lành mạnh làm tăng nguy cơ mắc bệnh, gây đau nhức kéo dài và biến chứng. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách phòng ngừa hiệu quả.

• 5 loại thuốc cần lưu ý khi sử dụng trong thời gian hành kinh
• Trong mùa cúm, tủ thuốc gia đình cần có những loại thuốc cơ bản nào?
• 6 loại thuốc không kê đơn có thể gây hại cho người lớn tuổi

1. Viêm khớp gout là gì?

Viêm khớp gout (Gout) là một dạng viêm khớp do rối loạn chuyển hóa, xảy ra khi nồng độ axit uric trong máu tăng cao quá mức. Khi thận không thể đào thải hết axit uric, chúng kết tinh thành các tinh thể urat sắc nhọn và lắng đọng tại khớp cũng như các mô xung quanh. Tình trạng này gây đau đớn dữ dội và sưng viêm, thường gặp ở các khớp như ngón chân cái, đầu gối hoặc mắt cá chân.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, viêm khớp gout có thể gây ra:

Cơn đau mạn tính và biến dạng khớp: Sự tích tụ lâu dài của tinh thể urat có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến sụn và xương, dẫn đến thoái hóa khớp.

Hình thành cục tophi: Đây là các khối u do tinh thể urat lắng đọng trong mô mềm, gây mất thẩm mỹ, đau đớn và hạn chế vận động. Nhiều trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến biến dạng khớp, làm ảnh hưởng đến chức năng vận động.

Biến chứng về thận: Axit uric dư thừa có thể tạo sỏi thận hoặc thậm chí gây suy thận nếu không được kiểm soát tốt.

2. Triệu chứng của viêm khớp gout

Chuyên gia, giảng viên Cao đẳng Điều dưỡng TPHCM cho biết: Viêm khớp gout thường biểu hiện bằng những dấu hiệu điển hình, chủ yếu là các cơn đau dữ dội kèm theo sưng viêm tại khớp.

Hình thành cục tophi: Tinh thể urat tích tụ lâu ngày tạo thành các cục tophi ở khớp, bàn tay, bàn chân hoặc vành tai. Những khối u này không chỉ làm mất thẩm mỹ mà còn có nguy cơ gây biến dạng khớp và hạn chế nghiêm trọng khả năng vận động.

Cơn đau khớp đột ngột: Xuất hiện bất ngờ, thường vào ban đêm hoặc sáng sớm, với mức độ đau dữ dội đến mức người bệnh gặp khó khăn ngay cả khi chạm nhẹ vào vùng khớp bị ảnh hưởng.

Sưng viêm và thay đổi màu da: Vùng khớp bị viêm có thể sưng to, da căng bóng, đỏ rực và có cảm giác nóng khi chạm vào, gây đau ngay cả khi có tiếp xúc nhẹ.

Hạn chế vận động: Đau nhức và viêm nhiễm khiến người bệnh khó cử động khớp, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hàng ngày.

Triệu chứng toàn thân: Trong trường hợp nặng, người bệnh có thể bị sốt nhẹ, mệt mỏi, uể oải hoặc ớn lạnh, đặc biệt khi viêm khớp gout kèm theo nhiễm trùng.

Biến chứng về thận: Axit uric dư thừa có thể gây sỏi thận, biểu hiện qua đau vùng thắt lưng, tiểu khó hoặc tiểu ra máu.

3. Các yếu tố nguy cơ gây viêm khớp gout

Viêm khớp gout có liên quan chặt chẽ đến nhiều yếu tố tác động, theo bác sĩ, giảng viên tại Cao đẳng Y Dược TPHCM chia sẻ gồm:

3.1. Chế độ ăn uống không hợp lý

Những người thường xuyên tiêu thụ các thực phẩm sau có nguy cơ cao mắc gout:

Thực phẩm giàu purin: Hải sản (cua, tôm, sò, cá mòi), thịt đỏ (bò, cừu) và nội tạng động vật (gan, thận) chứa nhiều purin, làm tăng nồng độ axit uric trong máu.

Rượu bia và nước ngọt có gas: Thường xuyên sử dụng các loại đồ uống này làm suy giảm chức năng thải trừ axit uric của thận, làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

3.2. Thừa cân, béo phì

Người thừa cân hoặc béo phì có nguy cơ mắc gout cao hơn do:

Cơ thể sản xuất axit uric nhiều hơn mức bình thường.

Béo phì làm gia tăng áp lực lên thận, cản trở quá trình đào thải axit uric.

3.3. Lối sống ít vận động

Việc ít vận động khiến quá trình chuyển hóa trong cơ thể chậm lại, tạo điều kiện cho axit uric tích tụ, làm tăng nguy cơ mắc gout.

3.4. Yếu tố di truyền

Người có tiền sử gia đình mắc gout (bố mẹ hoặc anh chị em ruột) dễ bị bệnh hơn, do yếu tố di truyền ảnh hưởng đến khả năng chuyển hóa axit uric của cơ thể.

3.5. Bệnh lý nền

Một số bệnh lý có thể làm tăng nguy cơ mắc gout, bao gồm:

Bệnh thận: Suy thận hoặc bệnh thận mạn tính khiến thận không thể loại bỏ axit uric hiệu quả, dẫn đến tích tụ trong máu.

Rối loạn chuyển hóa: Tiểu đường, béo phì và các bệnh lý chuyển hóa khác thường liên quan đến nồng độ axit uric cao.

Tăng huyết áp và thuốc lợi tiểu: Một số loại thuốc điều trị cao huyết áp có thể làm giảm khả năng đào thải axit uric, làm tăng nguy cơ mắc gout.

3.6. Tuổi tác và giới tính

Nam giới có nguy cơ mắc gout cao hơn do quá trình sản xuất axit uric diễn ra mạnh hơn và khả năng đào thải kém hơn so với nữ giới.

Người lớn tuổi dễ mắc bệnh hơn do chức năng thận suy giảm theo thời gian, làm tăng khả năng tích tụ axit uric trong cơ thể.

4. Phương pháp hiệu quả để phòng ngừa viêm khớp gout

Viêm khớp gout có thể được phòng tránh nếu duy trì lối sống lành mạnh và hình thành những thói quen tốt. Dưới đây là các biện pháp giúp giảm nguy cơ mắc bệnh:

Hạn chế thực phẩm giàu purin: Giảm tiêu thụ thịt đỏ, nội tạng động vật, hải sản và thực phẩm chế biến sẵn. Thay vào đó, nên bổ sung nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt để hỗ trợ cân bằng chuyển hóa.

Uống đủ nước: Duy trì từ 2–3 lít nước mỗi ngày giúp thận hoạt động hiệu quả hơn, thúc đẩy quá trình đào thải axit uric.

Giảm rượu bia: Tránh hoặc hạn chế uống rượu, đặc biệt là bia, do chúng làm tăng nồng độ axit uric trong máu, gây nguy cơ bùng phát cơn gout.

Kiểm soát cân nặng: Duy trì cân nặng hợp lý, tránh thừa cân, béo phì để giảm áp lực lên hệ xương khớp và hạn chế nguy cơ rối loạn chuyển hóa.

Tăng cường vận động: Luyện tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày với các bộ môn như đi bộ, bơi lội hoặc yoga để nâng cao sức khỏe tổng thể và cải thiện chức năng khớp.

Khám sức khỏe định kỳ: Theo dõi nồng độ axit uric thường xuyên, đặc biệt đối với những người có yếu tố nguy cơ như tiền sử gia đình mắc gout, để phát hiện và can thiệp kịp thời.

Nhìn chung, viêm khớp gout là một lời cảnh báo về thói quen sinh hoạt và chế độ ăn uống. Chủ động điều chỉnh lối sống sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe xương khớp và ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh.

Nguồn: Tin Y tế – trường Cao đẳng Y Dược Pasteur