Vàng mắt là hiện tượng gì? Nguyên nhân gây ra tình trạng vàng mắt là gì?

Hiện tượng mắt bị vàng không nên xem nhẹ, vì đây có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý nghiêm trọng. Vậy những bệnh lý đó là gì? Dưới đây là các nguyên nhân gây vàng mắt để bạn có cái nhìn rõ hơn.

• Người mắc viêm gan B có thể sống bao lâu? Cần làm gì để kéo dài tuổi thọ?
• Nguyên nhân gây viêm loét dạ dày và một số thông tin liên quan

1. Như thế nào là mắt bị vàng?

Mắt bị vàng hay vàng mắt là hiện tượng lòng trắng của mắt chuyển sang màu vàng. Trong y khoa, người ta gọi hiện tượng này là vàng củng mạc mắt. Đi kèm với vàng mắt thường là tình trạng vàng da. Nhiều người cho rằng bổ sung quá nhiều thực phẩm giàu vitamin A, có màu vàng đỏ như bí đỏ, cà rốt hoặc mắc bệnh về gan sẽ gây vàng da, vàng mắt. Thực tế thì còn có rất nhiều nguyên nhân khác, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu kỹ hơn ở phần dưới.

Ban cố vấn truyền thông Cao đẳng Y Dược TPHCM – trường Cao đẳng Y Dược Pasteur cập nhật và chia sẻ ntguyên nhân gây ra tình trạng vàng mắt:

2. Nguyên nhân gây vàng mắt

Viêm gan: có thể do virus hoặc tác dụng phụ của thuốc, thường gây vàng da và vàng mắt cùng với nước tiểu sậm màu. Tình trạng này xảy ra do gan bị tổn thương, khiến chức năng gan suy giảm, dẫn đến sự tích tụ bilirubin trong cơ thể vì không được xử lý.

Nhiễm trùng gan, gây ra bởi ký sinh trùng hoặc sán lá gan, cũng có thể dẫn đến tình trạng vàng da và vàng mắt. Những người thường xuyên ăn thực phẩm sống, như gỏi cá, có nguy cơ cao mắc các loại nhiễm trùng này. Nhiễm trùng gây tổn thương gan và làm xuất hiện các dấu hiệu bất thường như vàng mắt.

Xơ gan: viêm gan do virus B, C hoặc viêm gan mạn tính từ việc tiêu thụ rượu bia liên tục có thể dẫn đến xơ gan. Xơ gan làm hỏng mô gan khỏe mạnh và thay thế bằng mô sẹo, dẫn đến suy giảm nghiêm trọng chức năng gan, gây vàng da và vàng mắt, cùng với nhiều nguy cơ biến chứng sức khỏe khác.

Gan nhiễm mỡ là tình trạng mỡ tích tụ trong gan, gây viêm và có thể phát triển thành viêm gan mạn tính hoặc xơ gan nếu không được điều trị kịp thời. Gan nhiễm mỡ có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho gan.

Ung thư gan: Các triệu chứng của ung thư gan bao gồm vàng mắt, mệt mỏi, sụt cân, buồn nôn, chướng bụng, đau tức vùng hạ sườn phải, nước tiểu sẫm màu, và phân nhạt màu. Ung thư gan gây rối loạn chức năng gan, dẫn đến sự tích tụ độc tố trong cơ thể.

Sỏi mật: Sỏi hình thành trong túi mật hoặc ống mật có thể gây tắc nghẽn, làm mật không được chuyển từ gan xuống túi mật và ruột non, dẫn đến tình trạng vàng mắt và vàng da.

Bệnh hồng cầu hình liềm làm biến đổi hình dạng tế bào hồng cầu, khiến chúng dính lại với nhau và có tuổi thọ ngắn hơn. Khi các tế bào hồng cầu phân hủy nhanh chóng, bilirubin trong gan không được xử lý hiệu quả, dẫn đến vàng mắt và vàng da.

Thiếu máu huyết tán: Tương tự như bệnh hồng cầu hình liềm, thiếu máu huyết tán khiến các tế bào hồng cầu phân hủy nhanh chóng, giải phóng nhiều bilirubin mà gan không xử lý kịp. Bệnh này có thể là bẩm sinh hoặc do biến chứng của bệnh tự miễn hoặc nhiễm trùng.

Ung thư tụy gây ra sự tăng sinh tế bào bất thường và hình thành khối u ác tính ở tuyến tụy, dẫn đến áp lực và tắc nghẽn ống mật. Khi ống mật bị tắc, mật không thể chuyển từ gan xuống túi mật và ruột non, gây ra tình trạng vàng mắt.

3. Các nguyên nhân khác gây vàng mắt

Ngoài các nguyên nhân đã đề cập, tình trạng vàng mắt cũng có thể do lạm dụng bia rượu hoặc tác dụng phụ của một số loại thuốc.

Lạm dụng bia rượu: Người uống bia rượu thường xuyên trong thời gian dài (8 – 10 năm) có nguy cơ cao bị tổn thương gan nghiêm trọng. Ban đầu, gan có thể bị viêm cấp tính, và sau đó tiến triển thành viêm mạn tính. Khi đó, các tế bào gan khỏe mạnh bị phá hủy, thay thế bằng mô sẹo, gây xơ gan. Nếu tình trạng này kéo dài và không được điều trị, có thể dẫn đến ung thư gan.

Tác dụng phụ của thuốc: Vàng da và vàng mắt có thể là kết quả của tác dụng phụ từ một số loại thuốc. Sử dụng quá mức hoặc kéo dài những thuốc này có thể gây hại cho gan. Một số loại thuốc phổ biến có thể gây ra tình trạng này. Dược sĩ, giảng viên Cao đẳng dược tphcm chia sẻ

Acetaminophen: Là thuốc giảm đau và hạ sốt, thường được sử dụng để điều trị đau đầu, đau răng, đau họng, và đau cơ từ nhẹ đến trung bình.

Penicillin: Thuốc kháng sinh điều trị nhiễm trùng đường hô hấp trên, viêm họng, viêm tai giữa, và viêm phổi nhẹ.

Chlorpromazine: Thuốc tâm thần dùng để điều trị rối loạn tâm thần và các vấn đề loạn thần.

Steroid 2.5: Thuốc điều trị ung thư vú, được chỉ định khi các phương pháp điều trị khác không hiệu quả hoặc trước khi phẫu thuật vú.

Như vậy, chúng ta đã xem xét nguyên nhân gây vàng mắt và các yếu tố liên quan. Nếu bạn gặp tình trạng này và nghi ngờ mình có thể mắc bệnh lý nào đó, hãy không trì hoãn việc thăm khám. Khám và điều trị sớm sẽ giúp ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.