Y học cổ truyền có những ngành nào? Tổng hợp đầy đủ nhất

Y học cổ truyền là một lĩnh vực Y học lâu đời, hình thành và phát triển song song với lịch sử dân tộc. Ngày nay, YHCT không chỉ giữ vai trò bảo tồn các phương pháp trị liệu truyền thống mà còn được ứng dụng rộng rãi trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Để hiểu rõ hơn về cơ cấu đào tạo và định hướng phát triển, hãy cùng tìm hiểu Y học cổ truyền có những ngành nào và đặc điểm từng ngành trong bài viết dưới đây.

Tổng quan về Y học cổ truyền

Y học cổ truyền là hệ thống y học dựa trên triết lý Âm dương, Ngũ hành, Kinh lạc, Tạng tượng nhằm giải thích cơ chế bệnh sinh và điều trị bệnh. Y học cổ truyền sử dụng các biện pháp như:

Thuốc thảo dược;
Xoa bóp – bấm huyệt;
Châm cứu;
Cấy chỉ;
Dưỡng sinh – khí công;
Phục hồi chức năng bằng Y học cổ truyền;
Trị liệu không dùng thuốc.

Ngày nay, Y học cổ truyền phát triển theo hướng kết hợp với Y học hiện đại, tạo nên mô hình điều trị hiệu quả, an toàn và toàn diện.

Y học cổ truyền có những ngành nào?

Hệ thống Y học cổ truyền tại Việt Nam được phân chia theo các lĩnh vực chuyên môn rõ ràng, phù hợp với đào tạo từ Trung cấp, Cao đẳng Y học cổ truyền, Đại học đến sau Đại học. Dưới đây là những ngành chính:

Ngành Bác sĩ Y học cổ truyền

Đây là ngành cao nhất trong hệ thống đào tạo Y học cổ truyền. Bác sĩ Y học cổ truyền có khả năng:

Khám, chẩn đoán bệnh bằng tứ chẩn (vọng – văn – vấn – thiết);
Kê đơn thuốc Nam, thuốc Bắc;
Áp dụng các phương pháp trị liệu như châm cứu, xoa bóp, cấy chỉ;
Kết hợp Y học cổ truyền với Y học hiện đại trong điều trị.

Bác sĩ Y học cổ truyền có thể làm việc tại bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương, bệnh viện đa khoa, phòng khám châm cứu, trung tâm điều trị phục hồi chức năng…

Ngành Điều dưỡng Y học cổ truyền

Điều dưỡng Y học cổ truyền là lực lượng hỗ trợ quan trọng trong chăm sóc người bệnh bằng các phương pháp cổ truyền. Họ có thể:

Thực hiện xoa bóp, bấm huyệt;
Chăm sóc bệnh nhân điều trị bằng Y học cổ truyền;
Hướng dẫn bệnh nhân tập dưỡng sinh;
Theo dõi tiến triển bệnh trong quá trình điều trị.

Ngành Châm cứu – Cấy chỉ

Châm cứu là phương pháp trị liệu đặc trưng nhất của Y học cổ truyền và được xem là ngành độc lập. Ngành này chuyên sâu về:

Châm cứu điều trị bệnh;
Thủy châm, điện châm;
Cấy chỉ điều trị đau mạn tính;
Trị liệu phục hồi chức năng.

Đây là lĩnh vực được ứng dụng rất rộng rãi tại các cơ sở y tế công lập và phòng khám tư nhân.

Ngành Dược học cổ truyền (Dược liệu – Bào chế đông dược)

Ngành này đào tạo người học sử dụng, phân loại, bảo quản và chế biến dược liệu. Nội dung trọng tâm bao gồm:

Nhận dạng cây thuốc;
Trồng và thu hái dược liệu;
Bào chế thuốc Đông y;
Đánh giá chất lượng dược liệu;
Sản xuất thuốc bào chế sẵn (cao, hoàn, tán…).

Ngành Phục hồi chức năng bằng Y học cổ truyền

Đây là ngành chuyên ứng dụng các phương pháp trị liệu không dùng thuốc để:

Điều trị liệt, đau xương khớp;
Hỗ trợ sau tai biến;
Hỗ trợ phục hồi sau chấn thương;
Giảm đau mạn tính bằng Y học cổ truyền.

Các liệu pháp thường áp dụng:

Châm cứu;
Xoa bóp – bấm huyệt;
Nhiệt trị liệu;
Dưỡng sinh;
Tập vận động phục hồi chức năng.

Ngành Lương y – Thầy thuốc Nam

Nhóm ngành này thiên về sử dụng thuốc Nam từ cây thuốc vườn nhà. Lương y có khả năng:

Khám theo tứ chẩn;
Sắc thuốc, bào chế đơn giản;
Điều trị theo các phương pháp cổ truyền Việt Nam;

Ngành Dưỡng sinh – Khí công trị liệu

Dưỡng sinh và khí công là nhóm ngành trị liệu bằng vận động – hô hấp có tác dụng:

Tăng cường thể lực;
Cân bằng khí huyết;
Phòng ngừa bệnh mạn tính như tim mạch, tiểu đường.

Học Y học cổ truyền ở đâu?

Hiện nay, người học có nhiều lựa chọn:

Trình độ Đại học: Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam, Đại học Y dược TP. HCM, Đại học Y Hà Nội…;
Trình độ Cao đẳng: Các trường Cao đẳng Y Dược trên cả nước có đào tạo hệ Cao đẳng Y học cổ truyền;
Trung cấp – Chứng chỉ: đào tạo các kỹ thuật như châm cứu, xoa bóp – bấm huyệt, dưỡng sinh….

Sự đa dạng này giúp học viên tiếp cận Y học cổ truyền theo hướng chuyên sâu hoặc đa ngành tùy theo định hướng nghề nghiệp.

Cơ hội việc làm trong Y học cổ truyền

Nhân lực Y học cổ truyền đang thiếu hụt nghiêm trọng, đặc biệt ở hệ thống y tế cơ sở. Sau khi học Y học cổ truyền, bạn có thể làm việc tại:

Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương;
Bệnh viện đa khoa có khoa Y học cổ truyền;
Phòng khám châm cứu – bấm huyệt;
Trung tâm phục hồi chức năng;
Phòng khám Đông y tư nhân;
Cơ sở trồng trọt – chế biến dược liệu;
Nhà thuốc Đông y, nhà thuốc Nam gia truyền.

Yếu tố phù hợp để theo đuổi ngành Y học cổ truyền

Ngành Y học cổ truyền phù hợp với những người:

Có đam mê y học và mong muốn chăm sóc sức khỏe cộng đồng;
Yêu thích các phương pháp trị liệu tự nhiên;
Kiên trì, tỉ mỉ, có khả năng quan sát tốt;
Muốn phát triển sự nghiệp ổn định, lâu dài.

Y học cổ truyền là một lĩnh vực vô cùng rộng lớn với nhiều ngành nghề khác nhau, từ khám chữa bệnh, châm cứu, dược liệu đến phục hồi chức năng và trị liệu dưỡng sinh. Việc hiểu rõ Y học cổ truyền có những ngành nào sẽ giúp bạn lựa chọn hướng đi phù hợp với năng lực và đam mê của bản thân.