Chữa bệnh bằng Y học cổ truyền: Nguyên lý, phương pháp và hiệu quả

Chữa bệnh bằng Y học cổ truyền ngày càng được nhiều người lựa chọn nhờ ưu điểm an toàn, lành tính và khả năng tác động toàn diện lên cơ thể. Không chỉ điều trị triệu chứng, Y học cổ truyền còn chú trọng điều hòa âm dương, khí huyết và cân bằng nội tạng, từ đó phục hồi sức khỏe một cách bền vững.

Nguyên lý chữa bệnh bằng Y học cổ truyền

Thông tin từ các giảng viên Cao đẳng Y Dược Pasteur cho hay, trong Y học cổ truyền, quan niệm về sức khỏe dựa trên sự hài hòa của âm – dương, ngũ hành, tạng – phủ và khí – huyết. Vì vậy, nguyên tắc chữa bệnh theo Y học cổ truyền là điều chỉnh những yếu tố này để cơ thể quay trở về trạng thái cân bằng.

Điều hòa âm dương

Âm và dương là hai mặt đối lập nhưng thống nhất. Khi âm dương mất cân bằng, cơ thể phát sinh bệnh tật. Do đó, nguyên tắc chữa bệnh trong Y học cổ truyền trước hết là “bổ cái thiếu, tả cái thừa”, nhằm lập lại sự ổn định này.

Khôi phục sự lưu thông của khí huyết

Khí huyết lưu thông tốt thì cơ thể khỏe mạnh. Tắc khí, ứ huyết gây đau nhức, mệt mỏi. Nhiều biện chứng điều trị như chữa thoát vị đĩa đệm bằng Y học cổ truyền dựa trên việc hoạt huyết, thư giãn gân cốt và thông kinh lạc.

Điều chỉnh tạng phủ

Y học cổ truyền xem mỗi cơ quan đều có mối liên hệ mật thiết với nhau. Điều trị phải dựa trên tổng thể, không chỉ nhắm vào triệu chứng bên ngoài. Đây là điểm khác biệt lớn với nhiều phương pháp điều trị hiện đại.

Các phương pháp chữa bệnh bằng Y học cổ truyền phổ biến

Ngày nay, khám chữa bệnh bằng Y học cổ truyền được áp dụng rộng rãi tại các bệnh viện, phòng khám mang đến nhiều lựa chọn phù hợp cho từng thể bệnh.

Dùng thuốc Đông y

Đây là phương pháp quan trọng nhất. Thuốc có thể ở dạng thang sắc, viên hoàn, cao lỏng, trà thảo dược. Một số bài thuốc được dùng nhiều trong:

• Chữa mất ngủ bằng Y học cổ truyền: Dựa trên việc điều hòa tâm – tỳ – can; dùng các vị như tâm sen, táo nhân, lạc tiên, viễn chí;
• Chữa viêm xoang bằng Y học cổ truyền: Dùng hoàng kỳ, thương nhĩ tử, tân di hoa, bạc hà… giúp giảm viêm, thông mũi, tăng sức đề kháng niêm mạc.

Thuốc Đông y có ưu điểm lành tính, phù hợp với điều trị lâu dài.

Châm cứu

Châm cứu tác động lên hệ thống kinh lạc, giúp điều hòa khí huyết, giảm đau, tăng cường miễn dịch.
Phương pháp này đặc biệt hiệu quả trong:

• Đau nhức xương khớp;
• Mất ngủ;
• Liệt dây thần kinh mặt;
• Thoát vị đĩa đệm.

Nhiều bệnh nhân đánh giá cao hiệu quả chữa thoát vị đĩa đệm bằng Y học cổ truyền nhờ kết hợp châm cứu, xoa bóp bấm huyệt và các bài thuốc hoạt huyết tiêu viêm.

Xoa bóp – bấm huyệt

Xoa bóp bấm huyệt giúp thư giãn cơ, giảm co cứng, thúc đẩy tuần hoàn máu. Kỹ thuật này hỗ trợ điều trị các bệnh:

• Đau đầu, mất ngủ;
• Đau vai gáy, thắt lưng;
• Xoang mũi tắc nghẽn.

Khi kết hợp với châm cứu và thuốc, hiệu quả điều trị tăng đáng kể.

Cứu ngải, giác hơi

Cứu ngải làm ấm kinh lạc, tán hàn, giảm đau. Giác hơi giúp trừ phong hàn, giải độc, thông khí huyết. Đây là các liệu pháp thường dùng tại các cơ sở khám chữa bệnh bằng Y học cổ truyền.

Hiệu quả của chữa bệnh bằng Y học cổ truyền

An toàn, ít tác dụng phụ

Y học cổ truyền sử dụng thảo dược tự nhiên và các phương pháp vật lý trị liệu nên hiếm khi gây tác dụng phụ nghiêm trọng. Điều này đặc biệt phù hợp với:

• Người cao tuổi;
• Người mắc bệnh mạn tính;
• Người không dung nạp thuốc tây.

Hiệu quả bền vững

Y học cổ truyền tập trung điều trị căn nguyên, điều hòa tổng thể cơ thể. Với các bệnh mạn tính như mất ngủ, thoát vị đĩa đệm, viêm xoang, kết hợp các phương pháp Đông y thường mang lại kết quả lâu dài hơn.

Phù hợp điều trị bệnh mãn tính

Nhiều bệnh kéo dài có đáp ứng tốt với Y học cổ truyền, đặc biệt khi kết hợp lối sống lành mạnh, ăn uống hợp lý.

Những hạn chế và lưu ý khi chữa bệnh bằng Y học cổ truyền

Không thay thế hoàn toàn Y học hiện đại

Trong các trường hợp cấp cứu, nhiễm trùng nặng, suy hô hấp, đột quỵ… Y học cổ truyền không thể thay thế Tây y.

Cần chẩn đoán chính xác theo biện chứng

Nếu chẩn đoán sai thể bệnh, bài thuốc có thể không hiệu quả hoặc gây mất cân bằng âm dương.

Tránh tự ý dùng thuốc

Dược liệu không rõ nguồn gốc hoặc sắc thuốc sai cách có thể gây độc hoặc ảnh hưởng gan thận.

Do đó, người bệnh nên khám tại các cơ sở khám chữa bệnh bằng Y học cổ truyền có giấy phép và đội ngũ chuyên môn.

Xu hướng đào tạo Y học cổ truyền

Trong những năm gần đây, nhu cầu chăm sóc sức khỏe bằng các phương pháp tự nhiên và xu hướng tìm lại các liệu pháp truyền thống có nguồn gốc bản địa ngày càng được quan tâm. Sự thay đổi này khiến nhiều bạn trẻ chú ý hơn đến lĩnh vực Y học cổ truyền. Ở Việt Nam hiện tại có các chương trình đào tạo Y học cổ truyền cao đẳng, Đại học, Trung cấp, đáp ứng nhu cầu học tập đa dạng của thí sinh. Nhìn chung các cơ sở luôn chú trọng nâng cao chất lượng thực hành, giúp người học nắm vững những nội dung cốt lõi như:

• Nguyên tắc chữa bệnh theo Y học cổ truyền;
• Phương pháp chẩn đoán, lập bài thuốc, kê đơn bốc thuốc;
• Kỹ thuật châm cứu, xoa bóp – bấm huyệt, cứu ngải;
• Khả năng kết hợp Y học hiện đại với Y học cổ truyền trong điều trị.

Sau khi tốt nghiệp, sinh viên có thể làm việc tại nhiều vị trí trong hệ thống chăm sóc sức khỏe như bệnh viện Y học cổ truyền, khoa Đông y tại bệnh viện đa khoa, phòng khám Đông y, hoặc các cơ sở phục hồi chức năng – vật lý trị liệu.

Chữa bệnh bằng Y học cổ truyền là xu hướng chăm sóc sức khỏe an toàn, bền vững và giàu giá trị nhân văn. Với các nguyên lý điều hòa âm dương – khí huyết – tạng phủ, Y học cổ truyền mang lại hiệu quả tốt trong nhiều bệnh lý. Đồng thời, sự phát triển không ngừng của các cơ sở đào tạo góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành Y học cổ truyền, đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng cao của xã hội.